Fréttir

Fréttir af starfsemi félagsins.

Aprílfundur 2019

Aprílfundur 2019

Á félagsfundi Ættfræðifélagsins 11. apríl 2019 fjallaði Heiðar Lind Hansson sagnfræðingur og starfsmaður í Þjóðskjalasafni Íslands um búskap hjónanna Guðmundar Guðmundssonar og Rannveigar Vigfúsdóttur í kotinu Hamarshúsum í Borgarhreppi í Mýrasýslu í lok 19. aldar og sagði frá ættslóð þeirra. Heiðar Lind er afkomandi þeirra hjóna.

Saga þeirra hjóna er dæmigerð saga alþýðufólks sem byrjaði búskap við þröngan kost, yfirgaf sveitina og settist að í nýmynduðum þéttbýlum á borð við Borgarnes um aldamótin 1900.

Eftir erindi Heiðars Lind voru líflegar umræður um efnið, sem héldu áfram yfir kaffi og kökum.

 

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir
Marsfundur 2019

Marsfundur 2019

Félagsfundur Ættfræðifélagsins var haldinn fimmtudaginn 28. mars í Þjóðskjalasafninu. Þar flutti Guðfinna Ragnarsdóttir erindi um Ófeig Jónsson í Heiðarbæ í Þingvallasveit, ættir hans og lífshlaup.

Ófeigur lagði gjörva hönd á margt og var eftirsóttur rokkasmiður og málari. Hann byggði kirkjur, smíðaði altari og predikunarstóla og málaði altaristöflur. Meðal kirkna sem hann skreytti eru Þingvallakirkja, Úlfljótsvatnskirkja, Miðdalskirkja í Laugardal og Tungufellskirkja.

Fundurinn var vel sóttur og hlaut Guðfinna þakklæti fundarmanna í kröftugu lófataki að erindi loknu.

 

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir
Aðalfundur 2019

Aðalfundur 2019

Aðalfundur Ættfræðifélagsins 2019 fór fram í Þjóðskjalasafni Íslands fimmtudaginn 28. febrúar 2019 og hófst kl 20:00.

Formaður félagsins setti fundinn og skipaði Eirík Þ. Einarsson fundarstjóra og Arnbjörn Jóhannesson ritara.

Formaður flutti skýrslu stjórnar og gerði grein fyrir reikningum félagsins á 74. starfsári félagsins, árinu 2018, í fjarveru Kristins Kristjánssonar gjaldkera. Hagnaður félagsins minnkaði lítillega, úr 157.580 kr í 130.606, á árinu, en hafði vaxið talsvert árið á undan.

Benedikt Jónsson var endurkjörinn formaður til næstu tveggja ára.

Úr stjórn áttu að ganga:

  • Áslaug Herdís Úlfsdóttir aðalmaður
  • Eiríkur Þór Einarsson aðalmaður
  • Hörður Einarsson varamaður

Öll gáfu þau kost á sér til áframhaldandi stjórnarsetu og voru endurkjörin. Stjórnina skipa því eftirtalin, auk formanns:

Aðalmenn:

  • Eiríkur Þór Einarsson
  • Arnbjörn Jóhannesson
  • Kristinn Kristjánsson
  • Áslaug Herdís Úlfsdóttir

Varamenn:

  • Anna Guðrún Hafsteinsdóttir
  • Hörður Einarsson

Stjórnin skiptir með sér verkum á næsta stjórnarfundi.

Nýr skoðunarmaður reikninga var kjörinn Ágúst Jónatansson, sem kemur til liðs við Ólaf Pálsson sem hefur verið skoðunarmaður reikninga undanfarin ár ásamt Olgeiri Möller.

Árgjald var samþykkt óbreytt, 5.900 krónur.

Erlingur Kristjánsson og Björn Valsson tóku til máls undir liðnum önnur mál.

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir
Janúarfundur 2019

Janúarfundur 2019

Á félagsfundi 31. janúar 2019 hélt Jóhanna Þ. Guðmundsdóttir sagnfræðingur og skjalavörður á Þjóðskjalasafni Íslands erindi um voveiflegt andlát sveitarómagans, Páls Júlíusar Pálssonar, sem átti sér stað á bænum Skaftárdal í Vestur-Skaftafellssýslu í mars 1903.

Andlátið bar að nokkuð skyndilega og án nokkurra undangenginna veikinda svo vitað væri. Þar sem orðrómur var á kreiki um að húsbændur drengsins, þau Oddur Stígsson bóndi á nefndum bæ og Margrét Eyjólfsdóttir kona hans, hefðu farið illa með drenginn sá sýslumaður, Guðlaugur Guðmundsson á Kirkjubæjarklaustri, sig knúinn til þess að kanna málið frekar.

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir, Viðburðir
Nóvemberfundur 2018

Nóvemberfundur 2018

Magnús Grímsson sagnfræðingur og framhaldsskólakennari flutti fyrirlestur um fullveldistöku Íslendinga á félagsfundi Ættfræðifélagsins 29. nóvember sl.

Þar rakti hann aðdraganda fullveldisins, og þá þætti sem vörðuðu veginn að markinu: byltingar í Evrópu. Fjölnismenn, endurreisn alþingis, verslunarfrelsið, stöðulögin, stjórnarskráin, heimastjórnin, uppkastið, og stríðið mikla og kynnti til sögunnar þá danska konunga sem komu aðallega við sögu sjálfstæðisbaráttu Íslendinga.

Það var vel mætt á fundinn og var gerður góður rómur að máli Magnúsar.

Fundargestir á félagsfundi 29. nóvember 2018.

Fundargestir á félagsfundi 29. nóvember 2018.

 

Höfundur: Benedikt Jónsson in Fréttir, Fundir, Viðburðir
Októberfundur 2018

Októberfundur 2018

Félagsfundur Ættfræðifélagsins fór fram í Þjóðskjalasafni Íslands fimmtudaginn 25. október 2018 og var vel sóttur. Hátt í sextíu manns mættu til að hlýða á fyrirlesara kvöldsins Guðfinnu S. Ragnarsdóttur ritstjóri Fréttabréfs Ættfræðifélagsins segja frá Matthíasi Ólafssyni á Orrahóli.

Matthías Ólafsson bóndi og sergeantmajor í Hjálpræðishernum var afar litríkur persónuleiki, þrætugjarn og yfirgangssamur framan af ævi, og neitaði fram á miðjan aldur að gangast við börnum sínum þótt þau væru orðin níu og öll með sömu konunni. Svo varð hann fyrir vitrun, frelsaðist og tók nýja stefnu í lífinu, stofnaði söfnuð á Fellsströndinni sem taldi tugi manna, giftist Pálínu barnsmóður sinni og gekkst við öllum börnunum. Börn voru hvorki skírð né fermd í Hjálpræðishernum, en vígð inn í söfnuðinn með miklum skuldbindingum og loforðum þar sem börnin voru færð Guði sem fórn og fengu síðan nafngiftarvottorð.

 

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir, Viðburðir
Septemberfundur 2018

Septemberfundur 2018

Jón Torfason skjalavörður í Þjóðskjalasafni Íslands hélt erindi um Pál Vídalín á félagsfundi Ættfræðifélagsins í gærkvöldi.

Páll Vídalín (f. 1667, d. 18. júlí 1727) var lögmaður og sýslumaður í Dalasýslu og Strandasýslu. Hann bjó í Víðidalstungu, í Víðidal í Vestur-Húnavatnssýslu. Páll var samstarfsmaður Árna Magnússonar um gerð Jarðabókarinnar 1702-1714 og líklegast þekktastur fyrir þau störf. Hann var sagður einn vitrasti maður sinnar tíðar, fróður um lög- og fornfræði og skáld gott bæði á íslensku og latínu.

Í erindi sínu fór Jón yfir ævi Páls og störf, einkum ritstörf. Páll var eitt besta skáld sinnar samtíðar og orti fjölda lausavísna og sálma og nefndi Jón dæmi um hvort tveggja. Jón fjallaði einnig um rökfestu Páls, hugkvæmni og skýra hugsun og nefndi ýmis dæmi þar um, einkum úr verki Páls Skýringar yfir fornyrði lögbókar þeirrar, er Jónsbók kallast.

Fundarmenn gerðu góðan róm að máli Jóns og spurðu margs.

 

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir, Viðburðir
Vorganga 2018

Vorganga 2018

Vorganga Ættfræðifélagsins fór fram laugardaginn 2. júní 2018. Gömlu varirnar við Ægissíðuna voru heimsóttar og einnig Móholt, Grímsstaðaholt, Melavegur, Illakelda, Þormóðsstaðir, Lambhóll, Garðar, Camp Thorhill, Brenneríið, Alliance, Aðalból, Túnsberg og Sunnuhlíð. Ragnhildur Magnúsdóttir húsmóðir í Lambhól, 93 ára gömul, kom út og heilsaði upp á hópinn.

Yfir 30 manns mættu í gönguna sem tók tvær og hálfa klukkustund. Veður var fremur kalt, en þurrt. Leiðsögumaður var Guðfinna Ragnarsdóttir jarðfræðingur og ritstjóri Fréttabréfs Ættfræðifélagsins.

Hér að neðan má sjá myndir sem Arnbjörn Jóhannesson ritari Ættfræðifélagsins tók í vorgöngunni.

Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
Vorganga 2018.
previous arrow
next arrow
previous arrownext arrow
Slider
Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir, Göngur, Viðburðir
Um legorðsmálaskjöl

Um legorðsmálaskjöl

Fimmtudaginn 26. apríl 2018 flutti Guðmundur Sigurður Jóhannsson ættfræðingur fyrirlestur á félagsfundi Ættfræðifélagsins um legorðsmálaskjöl.

Guðmundur gerði ítarlega grein fyrir skjalasöfnum þar sem árlegar skrár um legorðsmál eru varðveittar og drap einnig á aðrar heimildir þar sem finna má upplýsingar um barneignir í hórdómi og lausaleik.

Fyrirlestur var vel sóttur og góður rómur gerður að máli Guðmundar sem gaf sér góðan tíma til þess að sýna fundargestum glærur af legorðsmálaskjölum úr hinum ýmsu skjalasöfnum og í framhjáhlaupi örfáar glærur af öðrum skjölum sem þar er að finna.

Myndin að ofan: Leyndarstund (A Secret Moment). Óþekktur höfundur/Wikimedia Commons.

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir, Viðburðir
Síðustu skólasveinar hins forna Hólaskóla

Síðustu skólasveinar hins forna Hólaskóla

Sigrún Magnúsdóttir, þjóðfræðingur, fyrrverandi alþingismaður og ráðherra, flutti erindi um síðustu skólasveina hins forna Hólaskóla á félagsfundi Ættfræðifélagsins 22. mars sl.

Það er gömul saga og ný að í skóla skapast vinátta sem endist gjarnan ævina á enda, ekki síst þegar ungmenni búa saman í heimavist í mörg ár. Strákarnir fimm sem útskrifuðust vorið 1802 frá Hólum höfðu flestir dvalið þar í sex eða sjö vetur. Yfir skólavist þeirra hvíldi skuggi því að biskupsembættið var lagt niður og skólann átti að flytja til Reykjavíkur.

Sennilega hafa fáar ákvarðanir höggvið nær Norðlendingum en niðurlagning skólans og biskupsembættisins á Hólum. Það var miklu örðugra að senda unga pilta alla leið til Reykjavíkur og færri fengu því tækifæri til menntunar. Alvarleg byggðaröskun hófst með þessari ákvörðun. Menntun er undirstaða framfara.

Í 700 ár höfðu Hólar verið helsti skóla- og menningarstaðurinn norðan heiða. Síðasta skólaár þeirra félaga fer rektor til Kaupmannahafnar til að reyna að sporna gegn niðurlagningu skólans og konrektor var veikur og gat ekki sinnt embættinu né kennslu.

Strákarnir sem útskrifuðust saman frá Hólum árið 1802 voru með mismunandi bakgrunn en tengdust með margvíslegum hætti. Við getum lesið nokkuð í samfélagið á Íslandi í upphafi 19. aldar með því að skoða lífshlaup þessara pilta. Allir urðu þeir merkismenn. Þeir voru með næmt auga fyrir þjóðlegum fróðleik og miðluðu honum. Einn var sagður hamingjumaður, annar málvísindamaður, þriðji fræðimaður, fjórði hagleiksmaður og sá fimmti hagyrðingur.

Myndin að ofan: Hólar í Hjaltadal. Ljósmynd: Michael Scaduto/Wikimedia Commons.

Höfundur: aettadmin in Fréttir, Fundir, Viðburðir